Spis treści:
- Dlaczego systemy ADAS stały się kluczowym elementem nowoczesnych samochodów?
- Rola czujników w pracy systemów ADAS
- Najważniejsze funkcje systemów ADAS stosowane w dzisiejszych samochodach
- Dlaczego systemy ADAS potrafią działać nieprawidłowo w normalnych warunkach jazdy?
- Dlaczego kalibracja systemów ADAS po naprawach i wymianach elementów samochodu jest tak ważna?
- Wpływ systemów ADAS na koszty napraw i wartość samochodu
- Praktyczne sposoby na bezpieczne korzystanie z systemów ADAS w codziennej jeździe
- Dlaczego świadome korzystanie z ADAS podnosi poziom bezpieczeństwa na drogach?
- FAQ
Dlaczego systemy ADAS stały się kluczowym elementem nowoczesnych samochodów?
Współczesna motoryzacja stawia na bezpieczeństwo i automatyzację jazdy. Producenci montują w nowych pojazdach coraz więcej systemów ADAS nie tylko w wersjach premium - wiele funkcji jest dziś już standardem nawet w tańszych modelach. Także regulacje unijne wymagają wyposażenia aut w urządzenia zwiększające bezpieczeństwo - na przykład od 2022 roku każdy nowy samochód osobowy sprzedawany w UE musi mieć m.in. system ostrzegania o zbyt małej odległości czy wykrywania przeszkód podczas cofania. W praktyce oznacza to, że niemal każda maszyna na drodze jest dziś wyposażona w elektroniczne „zmysły” i asystentów kierowcy.
Najważniejszym powodem popularności ADAS jest wpływ na redukcję liczby wypadków. Szacuje się, że nawet 90% wypadków drogowych wynika z błędów ludzkich. Systemy wspomagania mają za zadanie minimalizować te błędy: adaptacyjny tempomat i hamowanie awaryjne potrafią zapobiec kolizjom, gdy kierowca zareagowałby za wolno. Samochody wyposażone w AEB czy ostrzeganie o zjeżdżaniu z pasa ruchu statystycznie notują znacznie mniej wypadków.
Dzięki temu funkcje ADAS bezpośrednio poprawiają bezpieczeństwo podróży i zmniejszają obciążenie kierowcy w monotonnych czy stresujących sytuacjach. Wraz z rosnącym zakresem automatów w autach zmieniają się także oczekiwania użytkowników - coraz więcej osób liczy na komfortowe prowadzenie i wsparcie elektroniki na drodze.
Systemy ADAS odpowiadają na te potrzeby: używając kamer, radarów i innych czujników, analizują otoczenie pojazdu i budują pełny obraz sytuacji przed samochodem. Dzięki temu potrafią przewidywać niebezpieczeństwa, ostrzegać kierowcę lub nawet automatycznie korygować tor jazdy czy hamować za niego. Ten poziom wsparcia pozwala omijać przeszkody szybciej niż reakcja człowieka i stanowi istotny krok w kierunku motoryzacji autonomicznej.
Rola czujników w pracy systemów ADAS
Systemy ADAS opierają swoje działanie na współpracy różnych typów czujników, które zbierają informacje o otoczeniu pojazdu. Dane z tych urządzeń są przetwarzane i analizowane w czasie rzeczywistym, co pozwala systemowi podejmować odpowiednie decyzje. Każdy typ czujnika odpowiada za inny zakres detekcji i pełni istotną funkcję w ogólnej ocenie sytuacji drogowej.
Radar wykorzystywany jest do pomiaru odległości i prędkości obiektów znajdujących się przed pojazdem. Dzięki odporności na warunki atmosferyczne umożliwia skuteczne wykrywanie innych pojazdów także przy słabej widoczności. Z kolei kamera dostarcza szczegółowego obrazu drogi - jej zadaniem jest rozpoznawanie znaków drogowych, pasów ruchu czy obecności pieszych. Lidar, stosowany głównie w wybranych modelach wyższej klasy, tworzy trójwymiarową mapę otoczenia, wykorzystując wiązki światła laserowego.
W codziennej jeździe kierowca często korzysta również z czujników ultradźwiękowych, które monitorują przestrzeń wokół pojazdu na krótkim dystansie - szczególnie podczas parkowania. Systemy te wykrywają przeszkody znajdujące się w martwych polach, ułatwiając manewrowanie w ciasnych miejscach. Ich skuteczność zależy jednak od czystości powierzchni i braku fizycznych uszkodzeń.
Współdziałanie wymienionych sensorów określane jest jako fuzja danych. Umożliwia ona łączenie i weryfikację informacji z różnych źródeł w celu uzyskania spójnego obrazu sytuacji drogowej. Przykładowo - kamera może rozpoznać znak ograniczenia prędkości, a radar potwierdzi obecność pojazdu przed nami, dostosowując pracę tempomatu.
Na skuteczność działania czujników wpływa wiele czynników - najczęściej spotykane problemy to zabrudzenia, niekorzystna pogoda oraz uszkodzenia mechaniczne. Kamera przysłonięta błotem, śniegiem lub owadami traci zdolność rozpoznawania znaków i pasów. Deszcz oraz mgła zakłócają pracę radarów, a lód lub śnieg na zderzaku może unieruchomić czujniki ultradźwiękowe. Dodatkowo, elementy infrastruktury - jak źle ustawione znaki czy linie drogowe - mogą wprowadzać system w błąd.
Z tego powodu tak ważne jest dbanie o stan techniczny i czystość czujników. Każde zakłócenie ich działania może obniżyć skuteczność systemów ADAS i w skrajnych przypadkach doprowadzić do nieprawidłowej reakcji pojazdu na zagrożenie.
Najważniejsze funkcje systemów ADAS stosowane w dzisiejszych samochodach
Współczesne samochody wyposażone są w wiele funkcji wspomagających kierowcę, które zwiększają bezpieczeństwo i komfort jazdy. Jedną z podstawowych jest automatyczne hamowanie awaryjne (AEB), które reaguje w sytuacji nagłego zagrożenia kolizją. System wykrywa przeszkodę na drodze i uruchamia hamulce, jeśli kierowca nie zareaguje w odpowiednim czasie. Technologia ta jest skuteczna zwłaszcza w ruchu miejskim, gdzie zagrożenia pojawiają się nagle.
Adaptacyjny tempomat (ACC) pozwala na utrzymywanie stałej prędkości z jednoczesnym dostosowaniem dystansu do pojazdu poprzedzającego. Radar mierzy odległość i automatycznie zwalnia lub przyspiesza samochód. Działa płynnie i redukuje zmęczenie podczas jazdy autostradą. Systemy te w znacznym stopniu przyczyniają się do redukcji liczby wypadków wynikających z nieuwagi kierowcy.
Asystent pasa ruchu (LKA) kontroluje tor jazdy i interweniuje, gdy pojazd zbliża się do linii bez włączonego kierunkowskazu. Funkcja ta opiera się na analizie obrazu z kamery i może wykonywać korekty toru jazdy, aby zapobiec niezamierzonemu opuszczeniu pasa. Uzupełnieniem są systemy BSD i LCA, które monitorują martwe pole oraz ostrzegają o pojazdach poruszających się obok naszego samochodu.
Niektóre modele wyposażone są w systemy rozpoznawania znaków drogowych, które informują kierowcę o aktualnych ograniczeniach prędkości. Kamera skanuje znaki i prezentuje dane na wyświetlaczu. Systemy te są jednak podatne na błędy - zabrudzenia, nieczytelność znaków oraz niekorzystne warunki oświetleniowe mogą powodować ich błędną interpretację.
Zaawansowane funkcje półautonomiczne, takie jak asystent jazdy w korku czy systemy wspierające zmianę pasa, wykorzystują równocześnie kilka czujników. Wymagają precyzyjnej synchronizacji danych z kamery, radaru i czujników bocznych. Działają skutecznie, ale tylko wtedy, gdy wszystkie komponenty funkcjonują poprawnie i są odpowiednio skalibrowane.
Każda z funkcji ADAS ma określone ograniczenia, które należy znać, by unikać błędów w ocenie ich działania. Systemy nie zawsze reagują w pełni poprawnie - w trudnych warunkach pogodowych lub przy nietypowej infrastrukturze mogą nie zadziałać lub zadziałać z opóźnieniem. Świadomość ich zalet i słabości pozwala kierowcy korzystać z technologii mądrze i skutecznie.
Dlaczego systemy ADAS potrafią działać nieprawidłowo w normalnych warunkach jazdy?
Nawet poprawnie działające systemy ADAS mogą zawodzić w typowych warunkach drogowych - główną przyczyną są ograniczenia technologiczne oraz wpływ otoczenia na pracę czujników. Układy te analizują dane z kamer, radarów czy czujników ultradźwiękowych, ale nie są odporne na wszystkie czynniki zewnętrzne.
Pierwszym z nich są warunki pogodowe. Gęsta mgła, opady deszczu czy śniegu, a także oślepiające promienie słoneczne, mogą skutecznie zakłócić działanie kamer i radarów. W takich warunkach system może nie wykryć pieszych, znaków drogowych czy pojazdów, co zmniejsza jego skuteczność. Nawet drobne zanieczyszczenia, jak błoto na kamerze, mogą uniemożliwić prawidłowe działanie funkcji rozpoznawania znaków czy pasa ruchu.
Drugim czynnikiem są zabrudzenia i uszkodzenia mechaniczne. Czujniki umieszczone w zderzakach czy szybach wymagają czystości i odpowiedniego montażu. Uszkodzony radar lub kamera mogą przesyłać błędne informacje, prowadząc do fałszywych alarmów lub braku reakcji w sytuacjach zagrożenia. W codziennej eksploatacji wystarczy nieumiejętnie przeprowadzona wymiana szyby czy zderzaka, by system wymagał ponownej kalibracji.
Problematyczne bywają także elementy infrastruktury drogowej - nieczytelne oznakowanie poziome, tymczasowe znaki czy nietypowe barierki mogą wprowadzać system w błąd. Przykładem może być gwałtowne hamowanie pod wiaduktem, gdzie cień zakłóca działanie kamery, lub niezamierzona reakcja na plastikowe przeszkody, które radar błędnie identyfikuje jako obiekt wymagający zatrzymania.
Systemy ADAS nie są autonomiczne - działają na podstawie danych, których jakość zależy od wielu zmiennych. Nawet zaawansowane algorytmy nie są w stanie samodzielnie ocenić kontekstu sytuacji drogowej. Właśnie dlatego każdy kierowca powinien znać ograniczenia tych technologii i traktować je jako wsparcie, a nie zastępstwo dla własnej oceny sytuacji.
Dlaczego kalibracja systemów ADAS po naprawach i wymianach elementów samochodu jest tak ważna?
Każda interwencja serwisowa obejmująca elementy wyposażenia samochodu związane z systemami ADAS wymaga ich ponownej kalibracji. Kamera, radar czy czujnik muszą być ustawione z wysoką precyzją, by zapewnić poprawne funkcjonowanie całego układu.
Kalibracji wymagają sytuacje takie jak: wymiana szyby czołowej, naprawa lub wymiana zderzaków, montaż nowej kamery czy radaru, naprawa zawieszenia, zmiana felg lub opon na inny rozmiar, a także udział pojazdu w kolizji. W każdym z tych przypadków położenie czujników może ulec zmianie, co prowadzi do błędnych pomiarów lub całkowitego braku działania systemu.
Wyróżnia się dwa główne typy kalibracji - statyczną i dynamiczną. Kalibracja statyczna odbywa się w warunkach warsztatowych przy użyciu specjalnych tarcz i wzorców. Dynamiczna przeprowadzana jest podczas jazdy - system uczy się otoczenia i dopasowuje ustawienia w ruchu. Oba typy kalibracji wymagają profesjonalnego sprzętu diagnostycznego oraz doświadczenia technika.
Brak kalibracji skutkuje szeregiem zagrożeń - pojazd może generować fałszywe alarmy, nieprawidłowo rozpoznawać obiekty lub nie reagować na zagrożenie. W praktyce oznacza to ryzyko błędnych decyzji systemów wspomagających, co wpływa bezpośrednio na bezpieczeństwo kierowcy i pasażerów.
Kalibracja ma również znaczenie formalne. Dokumentacja potwierdzająca wykonanie procedury bywa wymagana przez ubezpieczycieli oraz producentów pojazdów. Brak takiego dokumentu może skutkować utratą gwarancji lub odmową wypłaty odszkodowania po wypadku.
Prawidłowa kalibracja to nie tylko kwestia techniczna - to fundament bezpieczeństwa każdego pojazdu wyposażonego w systemy ADAS. Nawet niewielkie przesunięcie kąta widzenia kamery może skutkować tym, że system zamiast pasów drogowych rozpozna linie boczne parkingu lub pobocza. Dlatego warto upewnić się, że każda naprawa zakończona jest odpowiednim testem i dokumentacją ustawień czujników.
Wpływ systemów ADAS na koszty napraw i wartość samochodu
Obecność zaawansowanych systemów ADAS w pojazdach znacząco wpływa na koszt eksploatacji, szczególnie w przypadku napraw powypadkowych. Nawet drobne uszkodzenia zderzaka, w którym znajduje się radar, mogą oznaczać konieczność wymiany lub kalibracji komponentów, co generuje dodatkowe koszty. Kamery montowane na szybie przedniej wymagają specjalnych procedur po wymianie szkła, a każda taka czynność musi być potwierdzona dokumentacją serwisową.
W praktyce koszt kalibracji jednego czujnika może sięgać kilkuset złotych. W przypadku konieczności kalibracji kilku systemów, suma może wzrosnąć nawet do kilku tysięcy. Nie wszystkie warsztaty posiadają odpowiedni sprzęt i doświadczenie, dlatego samochody często trafiają do autoryzowanych serwisów, co dodatkowo zwiększa łączny koszt naprawy.
Brak kalibracji lub jej niewłaściwe wykonanie prowadzi do problemów przy rozliczaniu szkód z ubezpieczenia. Ubezpieczyciele coraz częściej wymagają dokumentu potwierdzającego poprawne przywrócenie funkcjonalności systemów ADAS po naprawie. Jeśli go zabraknie, mogą odmówić wypłaty części odszkodowania lub całkowicie ją wstrzymać. Taka sytuacja naraża właściciela pojazdu na nieprzewidziane wydatki oraz ryzyko dalszego użytkowania niesprawnych systemów.
Wpływ ADAS widoczny jest także na rynku wtórnym. Samochody wyposażone w sprawnie działające systemy wspomagające kierowcę są postrzegane jako nowocześniejsze i bezpieczniejsze, co przekłada się na ich wyższą wartość rynkową. Brak dokumentacji potwierdzającej kalibracje, obecność błędów systemowych lub nieaktywne funkcje mogą skutkować obniżeniem ceny pojazdu przy sprzedaży.
Kupujący coraz częściej pytają o historię serwisową elektroniki pokładowej. Sprzedawca, który nie potrafi wykazać wykonania kalibracji po naprawie szyby czy zderzaka, może mieć trudności z uzyskaniem pełnej wartości pojazdu. Na konkurencyjnym rynku używanych samochodów to właśnie kompletność dokumentacji i prawidłowe działanie systemów ADAS często decydują o finalizacji transakcji.
Dlatego właściciele pojazdów powinni dbać nie tylko o estetykę czy mechanikę auta, ale również o systemy wspomagające jazdę. Każda ingerencja powinna być potwierdzona certyfikatem kalibracji, który może okazać się niezbędny nie tylko przy likwidacji szkody, ale również przy odsprzedaży pojazdu w przyszłości.
Praktyczne sposoby na bezpieczne korzystanie z systemów ADAS w codziennej jeździe
Aby systemy ADAS działały skutecznie i bez zakłóceń, kierowca powinien przestrzegać kilku podstawowych zasad eksploatacyjnych. Jedną z nich jest regularne dbanie o czystość kamer, radarów i innych czujników. Nawet drobne zabrudzenie soczewki może znacząco obniżyć jakość zbieranych danych, prowadząc do błędnej interpretacji sytuacji na drodze.
Warto również dostosować ustawienia takich funkcji jak adaptacyjny tempomat (ACC) czy asystent pasa ruchu (LKA). W miejskim ruchu zalecane jest zwiększenie dystansu w ACC, a na trasie można skorzystać z pełnego zakresu automatyki, pamiętając jednak, że system nie zwalnia z obowiązku kontroli sytuacji. LKA najlepiej działa na dobrze oznakowanych drogach - w innych warunkach jego reakcje mogą być nieprecyzyjne.
Kierowca powinien być także świadomy, kiedy korzystanie z funkcji ADAS jest niewskazane. W intensywnym deszczu, śniegu lub gęstej mgle wiele systemów może działać z ograniczoną skutecznością. W takich sytuacjach lepiej nie polegać na kamerach czy radarach i przejąć pełną kontrolę nad pojazdem.
Do dłuższej podróży warto przygotować samochód nie tylko pod względem paliwa i ciśnienia w oponach, ale również sprawności czujników. Sprawdzenie, czy przednia szyba jest czysta, a osłony radarów nieuszkodzone, może uchronić przed fałszywymi alarmami lub brakiem reakcji systemu w razie potrzeby.
Sygnałem pogorszenia działania systemów może być migająca kontrolka na desce rozdzielczej, nietypowe dźwięki ostrzegawcze lub brak działania znanej funkcji. W takiej sytuacji nie należy zwlekać z wizytą w serwisie. Wczesne wykrycie problemu pozwala uniknąć kosztownych napraw i zapewnia ciągłość działania systemów wspomagających jazdę.
Świadome korzystanie z ADAS nie wymaga specjalistycznej wiedzy - wystarczy regularna kontrola elementów zewnętrznych, znajomość podstawowych funkcji i umiejętność dostosowania się do warunków drogowych. Takie podejście realnie zwiększa bezpieczeństwo i komfort prowadzenia samochodu.
Dlaczego świadome korzystanie z ADAS podnosi poziom bezpieczeństwa na drogach?
Systemy ADAS pełnią funkcję wsparcia kierowcy, ale nie zastępują jego decyzji, dlatego najważniejszym elementem ich skuteczności jest świadome i odpowiedzialne korzystanie z dostępnych funkcji. Elektroniczne układy pomagają w sytuacjach nagłego zagrożenia, analizując dane szybciej niż człowiek, lecz kierowca pozostaje osobą decyzyjną i musi stale kontrolować sytuację na drodze.
Kluczowe jest zrozumienie ograniczeń poszczególnych funkcji ADAS - żadna z nich nie działa poprawnie w każdej sytuacji. Nawet najbardziej zaawansowane systemy mogą mieć trudności w warunkach niekorzystnej pogody, przy uszkodzeniach czujników, a także w otoczeniu, które odbiega od standardowej infrastruktury drogowej. Kierowca świadomy takich ograniczeń korzysta z pomocy systemów efektywniej i unika nadmiernego polegania na elektronice.
Regularny serwis oraz kalibracja systemów ADAS w znacznym stopniu wpływają na ich niezawodność. Po każdej naprawie karoserii, wymianie szyby, zderzaka czy elementów zawieszenia należy upewnić się, że czujniki zostały ponownie ustawione zgodnie ze specyfikacją producenta. To właśnie prawidłowa kalibracja gwarantuje, że systemy zapewnią właściwą reakcję w sytuacji zagrożenia i zachowają dokładność działania.
Świadome korzystanie z ADAS obejmuje również dbałość o stan czujników oraz reagowanie na komunikaty systemowe. Jeśli na desce rozdzielczej pojawiają się ostrzeżenia dotyczące błędów układów wspomagających, nie należy ich ignorować. Szybka diagnostyka i usunięcie problemu zwiększają bezpieczeństwo nie tylko kierowcy, ale również wszystkich uczestników ruchu drogowego.
Rola człowieka w korzystaniu z ADAS pozostaje kluczowa - kierowca, który traktuje systemy jako narzędzie wspomagające, a nie zastępujące go, ma większą kontrolę nad sytuacją. Odpowiedzialna jazda, połączona z umiejętnym wykorzystaniem technologii, znacząco zmniejsza ryzyko wypadków. Świadomość działania systemów i ich regularna kalibracja pozwalają wykorzystać pełnię ich możliwości, zapewniając jednocześnie bezpieczeństwo wszystkim uczestnikom ruchu.
FAQ
Czy systemy ADAS mogą działać nieprawidłowo po wymianie szyby lub zderzaka?
Tak, każda wymiana szyby czołowej, zderzaka lub elementu, w którym znajduje się kamera albo radar, może spowodować przesunięcie czujników i nieprawidłową pracę systemów ADAS. Nawet minimalna zmiana położenia kamery względem fabrycznego ustawienia wpływa na sposób odczytu znaków, pasów ruchu i odległości do przeszkód. Dlatego po takiej naprawie producent zwykle wymaga wykonania pełnej kalibracji z użyciem tablic wzorcowych i testu drogowego.
Jak często trzeba kalibrować systemy ADAS w samochodzie?
Systemy ADAS nie wymagają kalibracji według stałego przebiegu lub okresu, lecz po określonych zdarzeniach serwisowych i eksploatacyjnych. Typowe sytuacje to wymiana szyby, zderzaka, kamery, radaru, elementów zawieszenia, zmiana rozmiaru kół oraz udział w kolizji. Jeżeli samochód nie przechodzi takich napraw, a na desce rozdzielczej nie pojawiają się komunikaty o błędach, dodatkowa kalibracja nie jest zwykle wymagana.
Czy systemy ADAS działają w każdych warunkach pogodowych?
Nie, działanie systemów ADAS jest ograniczone przez warunki atmosferyczne i stan powierzchni czujników. Gęsta mgła, intensywny deszcz, śnieg, silne słońce lub odbicia światła mogą utrudniać pracę kamer i radarów. Zabrudzenia, lód czy błoto na obiektywach i osłonach sensorów dodatkowo obniżają jakość odczytów. W takich warunkach systemy mogą reagować z opóźnieniem, generować fałszywe alarmy lub czasowo się dezaktywować.
Czy systemy ADAS mogą mieć wpływ na odszkodowanie z ubezpieczenia i koszty naprawy?
Tak, obecność systemów ADAS zwykle zwiększa koszt naprawy, ale przy prawidłowej obsłudze może także ograniczać liczbę szkód i wypadków. Ubezpieczyciele coraz częściej wymagają dokumentu potwierdzającego kalibrację po wymianie szyby lub naprawie zderzaka. Brak takiej dokumentacji może utrudniać rozliczenie szkody, a w skrajnych przypadkach prowadzić do obniżenia wypłaty. Sam fakt posiadania sprawnych systemów wspomagających może natomiast podnosić wartość pojazdu na rynku wtórnym.
Co powinien zawierać dokument potwierdzający kalibrację systemów ADAS?
Dokument kalibracji zwykle zawiera datę wykonania usługi, identyfikację pojazdu, listę kalibrowanych systemów oraz informacje o użytym sprzęcie diagnostycznym. W wielu serwisach dopisywany jest także numer oprogramowania, opis procedury i wynik testów końcowych. Taki dokument stanowi dowód dla właściciela, warsztatu i ubezpieczyciela, że systemy ADAS zostały przywrócone do parametrów określonych przez producenta pojazdu.
Czy kierowca może samodzielnie poprawić działanie systemów ADAS?
Kierowca może samodzielnie dbać głównie o czystość i niezasłanianie czujników, ale nie powinien samodzielnie ich regulować ani przestawiać. W praktyce zalecane jest regularne czyszczenie szyb i osłon radarów, kontrola ostrzeżeń na desce rozdzielczej oraz zgłaszanie nietypowych zachowań systemów w serwisie. Ustawianie kamer czy radarów bez odpowiednich narzędzi i wzorców może doprowadzić do nieprawidłowej pracy ADAS i zwiększenia ryzyka na drodze.
Przypisy:
Elektroniczne zmysły - Termin opisujący zintegrowany zestaw czujników montowanych w pojeździe, które pełnią funkcję percepcyjną podobną do ludzkich zmysłów. Obejmuje to m.in. analizę obrazu, pomiar odległości i ocenę ruchu obiektów. Pojęcie to podkreśla, że systemy pojazdu tworzą złożony model otoczenia, mimo że same czujniki działają w różnych technologiach i rejestrują odmienne dane.
Fuzja danych - Proces łączenia informacji pochodzących z różnych typów czujników w celu uzyskania jednego, spójnego opisu sytuacji. Technika ta eliminuje błędy wynikające z ograniczeń pojedynczych sensorów, poprawia dokładność wykrywania obiektów i umożliwia systemom ADAS podejmowanie skuteczniejszych decyzji w czasie rzeczywistym.
Źródło: ACEA, Agency Checklists, Ascential Test and Measurement, BMV, Euro NCAP, ETSC, Fercam, I-CAR, Instytut Transportu Samochodowego, JD Windscreens, Komisja Europejska, LUIS, MDPI, NHTSA/Regulations.gov, RAC, Repairify, ResearchGate, ScienceDirect, Siemens, Soldier Glass, Solaris eCity, Sun Collision, UNECE, YouTube